Limburgs Museum Cinema

zondag 8 november om 14.00 uur

Documentaire over verdwenen Limburg

Fotograaf en filmer Hub. Leufkens (1894-1962) uit Heerlen hield van het schilderachtige Limburg. Hij wilde de schoonheid van de provincie laten zien voordat die zou verdwijnen door industrialisering en modernisering. Als cultureel ondernemer speelde hij in op ontwikkelingen in zijn omgeving, zoals de opbloei van het katholicisme, het opkomende toerisme maar toch ook de groeiende industrie. Zo maakte hij prachtige fotoreportages van de mijnindustrie in Limburg. Tijdens een negenjarig verblijf op Java bracht hij ook dit eiland uitgebreid in beeld.

Film Bronsgroen en Anders Zwart

Het Limburgs Museum produceerde met Jan Besselink en Wiel Kusters in 2006 de film Bronsgroen en anders zwart. Limburg in films van Hub. Leufkens en tijdgenoten. Daarin schitteren de kleurenfilms van Leufkens uit de jaren 1938-1948. De opnames tonen Limburg door de ogen van Leufkens: een pastoraal landschap bevolkt door eenvoudige mensen. We zien onder meer sfeerbeelden van een boerenhoeve in zomer en winter, een schuttersfeest in Wessem en de Sterre-der-Zee-processie en de Heiligdomsvaart in Maastricht. De makers van Bronsgroen en anders zwart hebben hier andere beelden van Limburg naast en tegenover geplaatst. Straatbeelden en gebeurtenissen in Venlo, alledaags leven in Baarlo, de moderne tijd die ook de dorpen bereikt, de opening van het Julianakanaal, voorlichtingsfilms van naoorlogse schaalvergroting en journaals van het zware werk in de mijn, honderden meters ondergronds. Dergelijke opnames komen we in Leufkens’ films niet of nauwelijks tegen. Door het gebruik van andersoortig materiaal ontstaat een boeiende balans tussen romantiek en realiteit. Maar de documentaire laat ook zien dat er authenticiteit en kracht schuilen in Leufkens’ stereotype kleurenbeelden van het boerenleven. Limburgers als één grote familie aan de koffietafel in de boomgaard, uit de hand een stuk vlaai etend - het doet denken aan Italië. Een Limburg overigens dat voorgoed voorbij is.

Limburggevoel

De lagen in de film hebben elk hun eigen waarden en betekenissen. Het is de dichter Wiel Kusters die als verteller dit Limburg, met zijn vertrouwde én zijn exotische kanten, voor de hedendaagse kijker inzichtelijk en voelbaar maakt. Enerzijds geeft hij heldere interpreterende commentaren, met nu en dan een kwinkslag, anderzijds biedt hij nuttige historische informatie wanneer beelden daarom vragen. Het gebruik van ondersteunende muziek en andere klanken geeft extra duiding en samenhang.
Bronsgroen en anders zwart is een film met Limburggevoel die de toeschouwer ruimte geeft om mee te kijken naar Limburg en de Limburgers in de jaren 1920 tot 1960.