Publieksvoorstellingen op 28 januari en 6 februari

Op vrijdag 28 januari en zondag 6 februari om 14 uur vertoont het Limburgs Museum de documentaire Samurai in Space - Shinkichi Tajiri van Paul Cox (1940) . Kunstenaar en filmer ontmoetten elkaar voor het eerst in Berlijn. Tajiri kende de films van Cox en sprak hem erover aan. Er was iets opvallends, wat meteen een band schiep. Paul Cox is Venlonaar van geboorte en in het begin van de jaren zestig naar Australië geëmigreerd. Daar is hij als fotograaf en filmer bekend geworden. De invloedrijke kunstenaar Shinkichi Tajiri, geboren in Los Angeles, heeft zich in de jaren zestig gevestigd op kasteel Scheres in Baarlo, op een steenworp afstand van Venlo. Uit de ontmoeting in Berlijn groeide een vriendschap en die resulteerde in een prachtige, verstilde documentaire. Samurai in Space wordt in Nederland voor het eerst vertoond in het Limburgs Museum in Venlo. Kaarten voor de voorstellingen zijn vanaf heden in de voorverkoop verkrijgbaar aan de kassa van het museum. Ze kunnen ook worden besteld via deze website

Samurai in Space is een film van twee vrienden. Tajiri kijkt terug op zijn lange leven en vertelt er openhartig over. De film heeft een rustig en rustgevend tempo. Tajiri zit ontspannen in zijn stoel. De klok tikt, het raam staat open en we horen de uitbundige zang van de vogels in de kasteeltuin. Daardoor ontstaat een tijdloosheid, die wordt versterkt door het historisch film- en fotomateriaal dat Paul Cox met gulle hand door het interview strooit.

We volgen Shinkichi Tajiri op zijn levenspad. Van het onschuldig ukkepukje dat in 1923 werd geboren in een Japans-Amerikaans gezin tot de kasteelheer, wereldburger en bevlogen kunstenaar op leeftijd. De documentaire is een verslag van een vol en rijk leven. Het grote keerpunt erin was de luchtaanval van de Japanners op Pearl Harbor op 7 december 1941. Tajiri werd uitgerekend die dag achttien. Het bombardement zou verstrekkende gevolgen hebben. Alle Amerikanen met Japanse wortels werden als staatsvijanden geïnterneerd. Tajiri kon alleen maar aan het kamp ontsnappen door zich als vrijwilliger aan te melden in het leger. Bij gevechten in Italië in 1944 raakt hij gewond. In de periode van herstel die erop volgt, ontdekt hij dat het kunstenaarschap zijn roeping is.

Terug in de Verenigde Staten studeert Tajiri aan het Art Institute in Chicago. De anti-Japanse stemming in zijn vaderland, het land waarvoor hij gevochten heeft, raakt hem diep. Eind jaren veertig verhuist hij naar Parijs, waar hij leerling wordt van Zadkine en Léger. De jaren in de Franse hoofdstad, metropool van de moderne kunst, zijn enerverend. Gedreven door armoede bezoekt Tajiri schroothopen om materiaal voor zijn beelden te verzamelen. De ‘junk sculptures’ zijn vernieuwend en zorgen ervoor dat zijn naam in kunstenaarskringen gevestigd raakt. Karel Appel, Corneille en Constant nodigen hem uit deel te nemen aan de CoBrA-tentoonstelling in Amsterdam. In de Parijse periode maakt Tajiri zijn eerste film Vipers, een impressie over het roken van marihuana. Bij Zadkine ontmoet hij Ferdi Janssen met wie hij zal trouwen en naar Amsterdam vertrekken. Daar worden hun dochters Giotta en Ryu geboren.

Het gezin vertrekt naar Baarlo, naar het vervallen kasteel Scheres. Vertederend zijn de familieopnames waarin we het gezin en vrienden, getooid met uitbundige carnavalsmaskers, rond het vuur zien dansen. In 1969 overlijdt Ferdi. De onvoorstelbare tragedie heeft een bijzonder plaats gekregen in de documentaire. De Samurai in Space ontroert als hij over dit grote verlies vertelt. Maar toch, het leven gaat door. Er komt een nieuwe vrouw, Suzanne van der Capellen en Tajiri kan een professoraat aan de academie van Berlijn aanvaarden. In de indertijd nog gedeelde stad filmt en fotografeert hij tussen 1969 en 1972 als eerste de complete Muur die de metropool doorklieft.

De documentaire eindigt met de onthulling van de vier Wachters op de brug tussen Venlo en Blerick. Koningin Beatrix verricht de ceremoniële handeling. De brug staat vol mensen die de kunstenaar een ovatie brengen. De Venlose gemeenschap sluit zijn beelden in het hart. Het raakt de kunstenaar. Aan het slot vraagt Paul Cox of god bestaat. Tajiri aarzelt, vraagt of een antwoord ergens tussen ja of nee ook mogelijk is. Maar als hij zich dan realiseert wat mensen elkaar aandoen, breekt het inzicht door dat het geen god van de mensen is.

Samurai in Space – Shinkichi Tajiri duurt vijftig minuten en is Engelstalig. Als voorfilm wordt de documentaire over Tajiri vertoond, die Ben Verbong in 1971 vervaardigde.